Giới trẻ tiếp cận sớm với thuốc lá

12:00 AM 20/11/2016 Lượt xem: 1170 In bài viết

Ảnh minh họa.

Chia sẻ về việc giới trẻ hút thuốc lá, nhiều bố mẹ cho biết, phát hiện ra con hút thuốc cũng không phải dễ nếu bố mẹ không quan tâm tới con cái. Bên cạnh đó, khi biết con hút thuốc, tìm giải pháp phù hợp để giúp con từ bỏ thuốc lá lại là vấn đề khó hơn. 

Chị Lan Anh, ở Cầu Giấy (Hà Nội), có cậu con trai út (nay đang học đại học) hút thuốc từ hồi lớp 9, kể lại, do gần gũi hàng ngày với con nên mới phát hiện chuyện hút thuốc của cậu út. Gia đình bà mất một thời gian theo dõi sát sao, vừa khuyên nhủ, động viên vừa răn đe nghiêm khắc, cậu út này mới bỏ được thuốc lá.

Theo Chị Lan Anh, nhiều gia đình do bận bịu công việc nên khi con hút thuốc lá, rồi nghiện lúc nào cũng không biết. Để phát hiện và giúp con trẻ không hút thuốc, rất cần có sự quan tâm của gia đình, họ hàng, kết hợp với nhà trường, tổ dân phố. Bởi, phát hiện sớm, thì việc bỏ thuốc lá sẽ dễ dàng hơn, đồng thời giảm được nhiều nguy cơ tác hại của thuốc lá.

Chị Lan Anh nêu ý kiến, nếu giảm được tình trạng bán thuốc lá tràn lan ngoài thị trường, hoặc có áp dụng điều kiện mua thuốc lá (như độ tuổi…), thì có thể giảm được cơ hội tiếp cận với thuốc lá của thanh thiếu niên. Tăng thuế thuốc lá cũng là một biện pháp giảm tỷ lệ hút thuốc lá ở nam giới trưởng thành, đồng thời giảm cơ hội tiếp cận thuốc lá ở tuổi thanh thiếu niên.

Đánh giá của các nghiên cứu cũng nêu, khi lựa chọn sử dụng thuốc lá, hầu hết các em không nhận thức đầy đủ nguy cơ gây nghiện, nguy cơ mắc bệnh và tử vong sớm do các bệnh liên quan đến sử dung thuốc lá. Trước tình hình sử dụng thuốc lá rất phổ biến và gánh nặng bệnh tật cũng như kinh tế lớn như vậy, việc thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm kiểm soát tiêu dùng thuốc lá là hết sức cần thiết. Vì vậy, tăng thuế chính là biện pháp để hạn chế thanh thiếu niên hút thuốc - một hành vi chứa đựng nguy cơ tử vong sớm lớn nhất mà thanh thiếu niên mắc phải.

Cách giúp trẻ tránh hút thuốc lá

- Cha mẹ cần lắng nghe con, qua đó để cả gia đình có thể hiểu nhau hơn, cha mẹ sẽ nhận thấy những thay đổi, suy nghĩ của trẻ để từ đó có những điều chỉnh phù hợp, ngăn ngừa những hành vi tiêu cực như việc hút thuốc lá cho trẻ sau này.

- Cha mẹ cũng nên thường xuyên giáo dục con trẻ về những nguy cơ, tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe để từ đó bé nhận thức và hạn chế tình trạng trẻ tò mò tìm hiểu và tiếp xúc thử với thuốc lá.

- Cha mẹ nên chơi trò đóng vai, tạo ra những tình huống thực tế để bé tập cách từ chối khi có người dụ dỗ trẻ hút thuốc lá. Ngoài ra, hướng dẫn bé tự làm mọi thứ, để trẻ tự lập và có nhận thức sớm hơn là một quyết định đúng đắn.

- Điều quan trọng là cha mẹ cần làm gương cho con trẻ. Nếu cha mẹ đang hút thuốc lá thì cần tìm mọi nguồn giúp đỡ có thể để cai thuốc. Nếu chưa thể cai ngay thì tuyệt đối không nên hút thuốc lá trong lúc có mặt con trẻ.

+ Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá đã được áp dụng từ năm 2013 với nhiều hình thức xử phạt. Luật này đã quy định về nơi cấm hút thuốc hoàn toàn, đó là các cơ sở y tế; cơ sở giáo dục, cơ sở chăm sóc, nuôi dưỡng, vui chơi, giải trí dành riêng cho trẻ em; khu vực có nguy cơ cháy nổ cao; phương tiện giao thông công cộng. Theo luật, hành vi sử dụng, mua hoặc bán thuốc lá khi chưa đủ 18 tuổi sẽ bị phạt từ 100.000 - 300.000 đồng, người bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi cũng sẽ bị phạt từ 500.000 - 1 triệu đồng… Tuy nhiên cho đến nay cuộc chiến chống thuốc lá vẫn còn nhiều khó khăn và bất cập. Tại bến xe Bạc Liêu, từ ngoài bến đến nhà chờ dễ dàng bắt gặp nhiều người với điếu thuốc trên tay thản nhiên nhả khói. Dường như họ có vẻ không biết tới quy định cấm hút thuốc nơi công cộng. Thậm chí, khi được hỏi đến vấn đề này, nhiều người tỏ ra rất ngạc nhiên. Tương tự như thế, nhiều khu vực công cộng khác, đặc biệt là các nơi làm việc trong nhà hiện tượng tràn lan khói thuốc vẫn tiếp diễn mà không được nhắc nhở hay bị xử phạt. Nhiều người khi được đồng nghiệp, bạn bè hay người thân nhắc nhở thì cho rằng “ghiền rồi, kêu bỏ ngay tức khắc thì làm sao bỏ được, lại không thấy ai nhắc nhở, hay xử phạt”. Trước một trường THPT trên địa bàn TP. Bạc Liêu, một nam sinh lớp 11 phì phèo điếu thuốc trên tay nói với chúng tôi: “Chỉ nghe phong thanh trên truyền hình, báo chí nhưng chưa biết cụ thể cấm ở đâu, phạt như thế nào”.

Thực tế cho thấy, tính khả thi của lệnh cấm, quy định xử phạt đối với người hút thuốc lá nơi công cộng là rất yếu. Thanh tra chuyên ngành Y tế và UBND các cấp là những đơn vị có thẩm quyền xử phạt. Tuy nhiên, lực lượng thanh tra Y tế lại quá mỏng, nên việc xử lý các trường hợp vi phạm là rất nan giải. Trong khi đó, các cấp chính quyền gần như “đứng ngoài cuộc”. Còn việc xây dựng phòng dành riêng cho người hút thuốc lá tại các khu vực cấm thì đường như chẳng nơi nào muốn thi hành. Đặc biệt, đáng quan tâm nhiều nhất là việc tiếp cận thuốc lá quá sớm của giới trẻ hiện nay. Đây cũng là độ tuổi dễ bị ảnh hưởng nhất và họ chưa nhận thức đúng về tác hại của thuốc lá. Do đó, để ngăn ngừa giới trẻ tiếp cận với thuốc lá thì việc giáo dục ý thức pháp luật, văn hóa nơi công cộng và ý thức bảo vệ sức khỏe cho giới trẻ là vô cùng cần thiết và quan trọng.

+ Ngày 25/1/2013, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định phê duyệt “Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2020”trong đó quy định rõ mục tiêu đến năm 2020 là giảm tỷ lệ hút thuốc của thanh thiếu niên từ 26% xuống 18%, tỷ lệ hút thuốc nam giới giảm từ 47,4% xuống 39%, tỷ lệ hút thuốc nữ giới xuống dưới 1,4%. Để thực hiện mục tiêu giảm tỷ lệ hút thuốc của chiến lược quốc gia, một trong những biện pháp quan trọng nhất là sử dụng công cụ thuế đối với các sản phẩm thuốc lá. Điều 6 trong Công ước Khung về Kiểm soát thuốc lá cũng ghi rõ “các biện pháp về giá và thuế là công cụ hiệu quả và quan trọng để giảm tiêu dùng thuốc lá”. Kinh nghiệm các nước cũng cho thấy biện pháp thuế đóng góp tới 50-60% vào việc giảm tiêu dùng thuốc lá.

Ngài Peter Baldini, Chủ tịch Quỹ Lá Phổi Thế giới nói: “Trong phiên họp lần thứ hai trong năm nay, Quốc Hội Việt Nam có cơ hội quan trọng để ra một quyết định có thể cứu sống sinh mạng của hàng ngàn người. Tổ chức Lá Phổi Thế giới kêu gọi Việt Nam thông qua mức tăng thuế thuốc lá trong 5 năm tới vượt quá tỷ lệ lạm phát và tăng trưởng kinh tế, giúp giá thuốc lá cao hơn trong thời gian tới”. Ông Peter Baldini cũng tin tưởng rằng, việc đưa ra mức thuế thuốc lá cao sẽ ngăn ngừa được rất nhiều người hút thuốc lá, trong đó có cả nhóm đối tượng thanh thiếu niên.

NH